ทำความเข้าใจ AGENTS.md และ Core Files ของ OpenClaw

ทำความเข้าใจ AGENTS.md และ Core Files ของ OpenClaw

เมื่อเริ่มใช้งาน OpenClaw แบบจริงจัง โดยเฉพาะใน workspace ที่มีหลาย task หรือหลาย agent การมีไฟล์กำกับพฤติกรรมจะช่วยให้ agent ทำงานสม่ำเสมอและเข้าใจบริบทได้ดีขึ้น

Core Files ที่พบบ่อย

ตัวอย่างจาก workspace มักจะมีไฟล์ลักษณะนี้:

AGENTS.md
SOUL.md
TOOLS.md
IDENTITY.md
USER.md
HEARTBEAT.md
BOOTSTRAP.md
MEMORY.md

AGENTS.md ทำหน้าที่อะไร

AGENTS.md เป็นศูนย์กลางของกติกาการทำงาน เช่น

• persona และวิธีตอบของ agent
• coding conventions
• วิธีใช้ tools
• ข้อห้ามหรือ guardrails
• workflow สำหรับงานหลายขั้นตอน

ถ้า agent ต้องทำงานใน repo เดิมซ้ำๆ ไฟล์นี้คือจุดที่ควรเริ่มอ่านก่อน

BOOTSTRAP.md

อธิบายขั้นตอนเริ่มต้นเมื่อ agent เข้ามาใน workspace เช่น

• ต้องอ่านไฟล์อะไรบ้าง
• เช็ก service ไหนก่อน
• ต้องรันคำสั่ง setup อะไร
• ลำดับการทำงานที่ปลอดภัย

IDENTITY.md และ SOUL.md

สองไฟล์นี้มักใช้แยกเรื่อง “ตัวตน” ออกจาก “วิธีคิด”

• IDENTITY.md บอกว่า agent คือใคร รับผิดชอบอะไร
• SOUL.md บอกหลักคิด น้ำเสียง และค่านิยมของ agent

การแยกสองส่วนนี้ช่วยให้แก้ style กับ behavior ได้ง่ายขึ้น

TOOLS.md

ใช้กำหนดว่า agent ใช้เครื่องมืออะไรได้บ้าง และควรใช้เมื่อไร เช่น

• ใช้ terminal ได้ในกรณีใด
• ใช้ tool แบบ read-only ก่อนเสมอ
• ห้ามใช้ destructive commands
• ต้อง validate หลังแก้ไฟล์

USER.md

บันทึก preference หรือข้อกำหนดที่มาจากผู้ใช้โดยตรง เช่น

• ชอบโทนภาษาแบบไหน
• framework หรือ stack ที่ใช้ประจำ
• สิ่งที่ไม่ต้องการให้ agent ทำ

HEARTBEAT.md

ใช้กับ workflow ที่ต้องเช็กสถานะเป็นระยะ หรือระบบที่มีการเตือนตัวเอง เช่น

• งาน background ที่ต้องตามผล
• long-running workflows
• self-check lists ระหว่างทำงาน

MEMORY.md

ใช้เก็บบริบทที่ agent ควรจำ เช่น

• facts ของโปรเจกต์
• ข้อตกลงสำคัญ
• ปัญหาที่เคยเจอและวิธีแก้

ถ้าไฟล์นี้หายไป ระบบ memory อาจยังทำงานได้ผ่านที่เก็บรูปแบบอื่น แต่การมีไฟล์สรุปให้คนอ่านก็ยังมีประโยชน์

แนวทางการจัดไฟล์

1. เริ่มจากไฟล์น้อยก่อน ใช้เฉพาะที่จำเป็นจริง 2. แยก responsibility ให้ชัด อย่าเอาทุกอย่างไปรวมในไฟล์เดียว 3. เขียนสั้น แต่ actionable ให้ agent อ่านแล้วทำงานต่อได้ทันที 4. อัปเดตเมื่อ workflow เปลี่ยน ไฟล์ที่ล้าสมัยทำให้ agent พลาดได้ง่าย

ตัวอย่างโครงสร้างขั้นต่ำ

# AGENTS.md

## Mission
ช่วยพัฒนาเว็บ OpenClaw Thailand

## Rules
- อ่าน copilot-instructions ก่อนเริ่ม
- ใช้ apply_patch สำหรับแก้ไฟล์
- build ทุกครั้งก่อน deploy

## Preferred Workflow
1. สำรวจโค้ด
2. แก้ไฟล์แบบ minimal
3. ตรวจ errors
4. build และ deploy

สรุป

ไฟล์กลุ่ม agent md ไม่ใช่แค่เอกสารประกอบ แต่เป็นระบบกำกับพฤติกรรมของ agent ถ้าออกแบบดี จะช่วยให้ onboarding agent ใหม่เร็วขึ้นและลดความผิดพลาดในงานระยะยาว